Psychoterapia Gestalt

Co to jest psychotarapia Gestalt?

Jest to niezwykle skuteczna metoda pracy psychoterapeutycznej opartej na dobrej relacji między terapeutą a klientem, pracy z ciałem, na holistycznym spojrzeniu na człowieka oraz na mocnych podstawach filozoficznych (fenomenologia czy filozofia dialogu). Psychoterapia Gestalt pozwala człowiekowi odkryć jego niedomknięte sprawy („figury”), nie pozwalające przejść do nowych etapów życia, mechanizmy unikania kontaktu (tzw. mechanizmy obronne), miejsca zablokowania energii życiowej w tym, co dzieje się tu i teraz, a zwłaszcza poczuć żywy kontakt z samym sobą w wymiarze cielesnym, psychicznym i duchowym. Uważny dialog oparty o gruntowną wiedzę z zakresu psychologii oraz teorii psychoterapii Gestalt pozwala często na realne zmiany w życiu – zmiany dające ulgę, ułatwiające codzienne funkcjonowanie i umożliwiające w dłuższej perspektywie spełnione i szczęśliwe życie. Oczywiście, żadna psychoterapia nie zastąpi leczenia farmakologicznego, gdyby było ono konieczne. Większość jednak trudności w życiu nie będących realnymi chorobami psychicznymi można skutecznie przezwyciężyć poprzez psychoterapię.

Założenia psychoterapii Gestalt

Psychoterapia Gestalt, odkąd powstała w latach 60. XX wieku, opiera się niezmiennie na kilku kluczowych założeniach, które czynią ją tak atrakcyjną i skuteczną. W pewnym uproszczeniu można je sprowadzić do trzech głównych punktów:

Po pierwsze, każdy człowiek dysponuje swoją naturalną zdolnością do samoregulacji na podstawowych poziomach: fizycznym, psychicznym i duchowym. Niestety, ten naturalny i zdrowy u dziecka mechanizm często blokuje się i przestaje prawidłowo funkcjonować w wyniku różnych traum, doświadczania trudnych i obciążających relacji z innymi ludźmi, w wyniku wychowania, socjalizacji, presji społecznej itd. Na skutek trudnych doświadczeń wykształcają się w człowieku różne mechanizmy „przetrwania” w trudnych okolicznościach życiowych. To też jest naturalne i potrzebne – na szczęście takie mechanizmy są i dzięki nim ludzie mimo cierpienia dają radę dalej funkcjonować. Mechanizmy te stają się jednak problematyczne i zaczynają realnie przeszkadzać w życiu, kiedy przechodzą w nawyk i usztywniają się. To jest źródłem wielu problemów w życiu człowieka, z którymi przychodzi on na psychoterapię.

Celem psychoterapii jest uświadomienie sobie przez klienta tych właśnie blokad (nazywamy je mechanizmami unikania kontaktu) po to, aby miał on wybór, jak chce dalej żyć. Psychoterapia Gestalt nie rozwiązuje życiowych problemów jako takich, lecz pomaga zrozumieć, dlaczego one się pojawiają (czasem regularnie w taki sam sposób w podobnych okolicznościach) i pozwala nauczyć się żyć w nowy, bardziej świadomy sposób. Pozytywne zmiany w życiu klienta następują dlatego, że jest on bardziej świadomy i wolny w dokonywanych wyborach.

Po drugie, zwraca się uwagę na to, że człowiek ze swoimi trudnościami nie jest jednostką oderwaną od swojego środowiska, lecz on oddziałuje na otoczenie, a otoczenie oddziałuje na niego. Jest to „pole” życia tego człowieka, swego rodzaju tło, które współdecyduje o tym, kim i jaki jest. Psychoterapeuta w trakcie terapii wchodzi w to pole klienta i współtworzy z nim zmianę. W różnych nurtach psychoterapii zwraca się również uwagę na to tło, np. na system rodzinny, miejsce zamieszkania, środowisko pracy itp. Bo rozumienie pola klienta pozwala mu lepiej pomóc, a on sam nabiera większej świadomości wpływów, jakim ulega, co daje mu z kolei wybór, w jakim stopniu chce im ulegać.

Po trzecie wreszcie, psychoterapia Gestalt jest tzw. terapią humanistyczną, co znaczy, że opiera się na pełnym kontaktu dialogu między dwoma osobami. Dialog odbywa się zawsze tu i teraz – nie w przeszłości i nie w przyszłości, lecz tu i teraz. To osadzenie rozmowy i kontaktu z klientem w teraźniejszości i w realności, jak również uważność terapeuty, czujna obserwacja i pełne empatii słuchanie go pozwalają uchwycić te relacyjne usztywnienia klienta, te nieadekwatne już, skostniałe sposoby radzenia sobie z trudnościami w życiu. Dialog, otwartość na drugiego człowieka oraz pełna szacunku gotowość udzielenia mu pomocy same w sobie mają zawsze silnie terapeutyczne działanie niezależnie od wszystkich pozostałych założeń psychoterapii różnych nurtów. Jeśli jednak uda się zidentyfikować źródła problemów, czyli te nawykowe zachowania nie pasujące już do obecnego życia, a klient wystarczająco poszerzy swoją świadomość, psychoterapia będzie tym skuteczniejsza.

Aby psychoterapia mogła okazać się skuteczna, konieczne jest zaufanie i poczucie bezpieczeństwa. Bez tego żaden proces terapeutyczny w dowolnym nurcie nie będzie ani skuteczny, ani nawet możliwy. Kto wie, czy nie jest to nawet najważniejszy element psychoterapii? Dlatego aby można było podjąć dłuższą pracę terapeutyczną, klient na pierwszych sesjach poznaje terapeutę i sposób jego pracy. Dopiero wtedy, jeżeli chce z nim współpracować, ustalają wspólnie zasadniczy cel, plan pracy psychoterapeutycznej i jej orientacyjny czas trwania. Ten zaś może być różny w zależności od potrzeb klienta – czasem jest to kilka tygodni, zwykle kilka/kilkanaście miesięcy, a może trwać nawet kilka lat.